چرا پوست در پاییز و زمستان خشک‌تر می‌شود؟

با شروع پاییز و زمستان، خیلی از افراد متوجه تغییراتی در پوست خود می‌شوند؛ کشیدگی، زبری، پوسته‌پوسته شدن، خارش و گاهی حتی ترک خوردن پوست.

اما چرا پوست در فصل‌های سرد خشک‌تر می‌شود؟

خشکی پوست فقط به دلیل «سرد شدن هوا» نیست. ترکیبی از کاهش رطوبت هوا، باد، تغییر دما، حمام با آب داغ و استفاده بیشتر از وسایل گرمایشی می‌تواند سد محافظ پوست را تحت تأثیر قرار دهد.

هوای سرد چه اثری روی پوست دارد؟

سطح پوست دارای یک سد محافظ است که به حفظ آب در پوست کمک می‌کند. وقتی هوا سرد و خشک می‌شود، میزان رطوبت موجود در محیط کاهش پیدا می‌کند و آب می‌تواند راحت‌تر از سطح پوست تبخیر شود.

به همین دلیل ممکن است پوست در پاییز و زمستان احساس کشیدگی و خشکی بیشتری داشته باشد.

باد سرد نیز می‌تواند این شرایط را تشدید کند، به‌خصوص در قسمت‌هایی از بدن که بیشتر در معرض هوا قرار دارند؛ مانند صورت و دست‌ها.

نقش وسایل گرمایشی چیست؟

شاید تصور کنیم مشکل فقط بیرون از خانه است، اما هوای داخل خانه هم می‌تواند در فصل سرد روی پوست اثر بگذارد.

بخاری و سیستم‌های گرمایشی معمولاً باعث گرم شدن هوا و در بسیاری از شرایط کاهش رطوبت نسبی محیط می‌شوند. این هوای خشک می‌تواند به افزایش خشکی پوست کمک کند.

به همین دلیل ممکن است پوست شما حتی زمانی که تمام روز داخل خانه هستید، خشک‌تر از ماه‌های گرم سال باشد.

آب داغ؛ لذت‌بخش اما نه برای پوست خشک

یکی از عادت‌های رایج در فصل سرد، حمام با آب بسیار گرم است.

آب داغ می‌تواند چربی‌های سطح پوست را بیشتر از آب ولرم از بین ببرد و در افرادی که پوست خشک دارند، احساس خشکی و کشیدگی را تشدید کند.

برای همین بهتر است حمام با آب ولرم و برای مدت کوتاه‌تر انجام شود.

بعد از حمام چه زمانی مرطوب‌کننده بزنیم؟

یکی از نکات ساده اما مهم، زمان استفاده از مرطوب‌کننده است.

پس از شست‌وشو، بهتر است پوست کاملاً خشک نشود و در حالی که هنوز کمی رطوبت روی پوست وجود دارد، از مرطوب‌کننده استفاده شود.

مرطوب‌کننده‌ها می‌توانند به حفظ آب در لایه بیرونی پوست کمک کنند و استفاده منظم از آن‌ها یکی از پایه‌های مراقبت از پوست خشک است.

 

یک نکته حرفه‌ای: پوست خشک با پوست کم‌آب یکی نیست

این دو اصطلاح گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما دقیقاً یک معنی ندارند.

پوست خشک (Dry Skin) معمولاً به وضعیتی اشاره دارد که پوست چربی یا لیپید کافی برای حفظ عملکرد طبیعی سد پوستی ندارد.

اما کم‌آبی پوست (Dehydrated Skin) به کمبود آب مربوط می‌شود و می‌تواند موقتی باشد.

به همین دلیل ممکن است حتی پوستی که ذاتاً چرب است، در یک دوره به دلیل شرایط محیطی یا مراقبت نامناسب، دچار کم‌آبی شود.

برای مراقبت از پوست در پاییز و زمستان چه کنیم؟

چند تغییر ساده می‌تواند تفاوت قابل توجهی ایجاد کند:

۱. شوینده ملایم انتخاب کنید

شست‌وشوی بیش از حد یا استفاده از شوینده‌های خشن می‌تواند خشکی پوست را بیشتر کند.

۲. از آب خیلی داغ استفاده نکنید

آب ولرم انتخاب مناسب‌تری برای شست‌وشوی پوست خشک است.

۳. بعد از شست‌وشو پوست را مرطوب کنید

بهتر است مرطوب‌کننده را زمانی استفاده کنید که پوست هنوز کمی رطوبت دارد.

۴. لب‌ها و دست‌ها را فراموش نکنید

لب‌ها و دست‌ها در فصل سرد بیشتر در معرض خشکی و باد قرار می‌گیرند و ممکن است به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشند.

۵. در فضای باز از پوست محافظت کنید

در هوای سرد و باد، پوشاندن قسمت‌های در معرض پوست می‌تواند به کاهش تماس مستقیم با عوامل محیطی کمک کند.

۶. رطوبت محیط را در نظر بگیرید

اگر هوای خانه بسیار خشک است، استفاده صحیح از دستگاه رطوبت‌ساز می‌تواند به افزایش رطوبت محیط کمک کند. البته دستگاه باید به‌درستی تمیز و نگهداری شود.

یک نکته مهم درباره محصولات طبیعی

 

برای پوست خشک، معمولاً محصولاتی که ترکیبی از مواد مرطوب‌کننده، نرم‌کننده و محافظ دارند می‌توانند انتخاب مناسب‌تری باشند. لوشن بار طبیعی گرین بی انتخابی مناسب برای محافظت از پوست و رفع خشکی پوست 

چه زمانی خشکی پوست نیاز به بررسی پزشکی دارد؟

خشکی معمولی پوست معمولاً با مراقبت مناسب بهتر می‌شود. اما اگر خشکی شدید باشد یا همراه با قرمزی مداوم، ترک‌های عمیق، خونریزی، خارش شدید، التهاب یا ضایعات پوستی باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

گاهی خشکی پوست فقط یک مسئله ساده فصلی نیست و می‌تواند با بعضی بیماری‌های پوستی یا سایر عوامل مرتبط باشد.

جمع‌بندی

خشکی پوست در پاییز و زمستان فقط نتیجه سرد شدن هوا نیست. هوای خشک، باد، وسایل گرمایشی، حمام داغ و تغییرات روتین مراقبت از پوست همگی می‌توانند در این مسئله نقش داشته باشند.

مراقبت از پوست در این فصل بیشتر از اینکه به تعداد زیاد محصولات نیاز داشته باشد، به چند عادت درست وابسته است:

شست‌وشوی ملایم، آب ولرم، مرطوب‌کردن منظم و محافظت از پوست در برابر سرما و باد.

و شاید مهم‌ترین نکته این باشد که منتظر نمانیم تا پوست کاملاً خشک و ترک‌خورده شود؛ مراقبت از سد پوستی را از همان ابتدای فصل سرد شروع کنیم.

منابع علمی

• American Academy of Dermatology (AAD) — توصیه‌های مراقبت از پوست خشک و انتخاب مرطوب‌کننده.

• National Eczema Association — راهنمای مراقبت از پوست خشک و اگزما در هوای سرد.

• American Academy of Dermatology — توصیه‌های مراقبت از پوست در فصل زمستان.

• Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. The skin: an indispensable barrier. Experimental Dermatology.

• Lodén M. Role of topical emollients and moisturizers in the treatment of dry skin barrier disorders. American Journal of Clinical Dermatology.