وقتی صحبت از مراقبت از پوست و مو می‌شود، اسم مواد طبیعی زیادی به گوشمان می‌خورد؛ از شی‌باتر و روغن‌های گیاهی گرفته تا آلوئه‌ورا و موم زنبورعسل. اما واقعاً می‌دانیم هرکدام چه هستند و چرا در محصولات مراقبتی استفاده می‌شوند؟

شناخت مواد اولیه به ما کمک می‌کند هنگام انتخاب یک محصول، فقط به اسم و تبلیغات آن توجه نکنیم و بدانیم چه ترکیباتی در اختیار داریم و هرکدام چه نقشی در یک فرمول دارند.

در این مطلب با ۱۰ ماده طبیعی و گیاهی پرکاربرد آشنا می‌شویم.

۱. شی‌باتر؛ یک ماده چرب گیاهی برای مراقبت از پوست

شی‌باتر از دانه‌های درخت شی به دست می‌آید و به دلیل داشتن ترکیبات چرب، در بسیاری از محصولات مراقبت از پوست و مو استفاده می‌شود.

یکی از ویژگی‌های مهم شی‌باتر، ایجاد حس نرمی روی پوست و کمک به کاهش خشکی است. به همین دلیل در محصولاتی مانند بالم لب، کرم‌ها، محصولات جامد و مراقبت از پوست خشک کاربرد زیادی دارد.

بافت نسبتاً غلیظ شی‌باتر همچنین باعث می‌شود در فرمولاسیون محصولات جامد، نقش مهمی در ایجاد بافت و قوام محصول داشته باشد.

۲. کره کاکائو؛ ماده‌ای با بافت غنی

کره کاکائو از دانه‌های کاکائو به دست می‌آید و در دمای اتاق حالت نسبتاً جامدی دارد.

این ماده به دلیل بافت غنی و ویژگی‌های نرم‌کننده، در محصولات مراقبت از پوست، بالم لب و محصولات جامد کاربرد دارد.

کره کاکائو علاوه بر ایجاد حس نرمی روی پوست، می‌تواند به ایجاد ساختار مناسب در محصولاتی که نیاز به قوام بیشتری دارند کمک کند.

۳. موم زنبورعسل؛ فقط برای ساخت شمع نیست!

موم زنبورعسل یکی از مواد طبیعی شناخته‌شده‌ای است که در محصولات مراقبت از پوست نیز کاربرد دارد.

این ماده می‌تواند به ایجاد قوام در محصول کمک کند و در محصولاتی مانند بالم‌ها، پمادهای موضعی و محصولات جامد مورد استفاده قرار گیرد.

موم زنبورعسل همچنین می‌تواند یک لایه محافظ روی سطح پوست ایجاد کند و به کاهش از دست رفتن رطوبت از سطح پوست کمک کند.

نکته مهم این است که موم زنبورعسل با عسل تفاوت دارد و کاربرد آن در فرمولاسیون محصولات نیز متفاوت است.

۴. روغن جوجوبا؛ روغنی متفاوت از بسیاری از روغن‌های گیاهی

روغن جوجوبا یکی از مواد پرکاربرد در محصولات مراقبت از پوست و مو است.

نکته جالب درباره جوجوبا این است که از نظر شیمیایی، بخش عمده آن از موم‌های مایع تشکیل شده است، نه تری‌گلیسیریدهایی که در بسیاری از روغن‌های گیاهی وجود دارند.

این ویژگی باعث شده جوجوبا از نظر ساختار و پایداری با بسیاری از روغن‌های گیاهی تفاوت داشته باشد و در فرمولاسیون محصولات مراقبتی مورد توجه قرار بگیرد.

۵. آلوئه‌ورا؛ گیاهی سرشار از آب و ترکیبات گیاهی

آلوئه‌ورا یکی از شناخته‌شده‌ترین گیاهان مورد استفاده در محصولات مراقبت از پوست است.

بخش ژله‌ای داخل برگ آلوئه‌ورا حاوی مقدار زیادی آب و ترکیبات مختلف گیاهی است. به همین دلیل از فرآورده‌های آلوئه‌ورا در محصولات مختلف مراقبت از پوست استفاده می‌شود.

با این حال، کیفیت و نوع فرآورده آلوئه‌ورا اهمیت زیادی دارد و «ژل آلوئه‌ورا» می‌تواند به شکل‌های مختلفی در محصولات تجاری وجود داشته باشد.

۶. گل همیشه‌بهار؛ گیاهی قدیمی در مراقبت از پوست

گل همیشه‌بهار یا Calendula یکی از گیاهانی است که سابقه طولانی در فرآورده‌های گیاهی و محصولات مراقبت از پوست دارد.

از ترکیبات این گیاه در فرآورده‌های مختلف، از جمله عصاره‌ها و فرآورده‌های روغنی، استفاده می‌شود.

همیشه‌بهار بیشتر به دلیل کاربرد آن در محصولات مخصوص پوست‌های خشک و حساس مورد توجه قرار گرفته است، اما نباید کاربردهای مراقبتی آن را با ادعای درمان بیماری‌های پوستی یکسان دانست.

۷. رزماری؛ گیاهی فراتر از آشپزی

رزماری را بیشتر به عنوان یک گیاه معطر و ادویه می‌شناسیم، اما این گیاه در محصولات مراقبت از پوست و مو نیز کاربرد دارد.

از رزماری می‌توان فرآورده‌های مختلفی تهیه کرد؛ از جمله عصاره، روغن گیاهی و اسانس. نکته مهم این است که این فرآورده‌ها از نظر ترکیبات و کاربرد یکسان نیستند.

به همین دلیل وقتی درباره «روغن رزماری» صحبت می‌کنیم، باید مشخص کنیم منظور روغن گیاهی حاوی رزماری است یا اسانس رزماری.

۸. روغن بادام؛ یکی از روغن‌های کلاسیک مراقبت از پوست

روغن بادام شیرین یکی از روغن‌های گیاهی پرکاربرد در محصولات مراقبت از پوست است.

این روغن حاوی اسیدهای چرب مختلف است و به دلیل ویژگی‌های نرم‌کننده خود در محصولات پوستی و روغن‌های بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روغن بادام را می‌توان به‌تنهایی یا در کنار روغن‌های دیگر در فرمولاسیون محصولات مراقبتی استفاده کرد.

۹. هیدرولیت گل رز؛ آب معطر حاصل از تقطیر

هیدرولیت‌ها با اسانس‌ها تفاوت دارند؛ هرچند هر دو می‌توانند از یک گیاه به دست بیایند.

در فرایند تقطیر گیاهان معطر، علاوه بر اسانس، یک فاز آبی معطر نیز به دست می‌آید که به آن هیدرولیت یا Hydrosol گفته می‌شود.

هیدرولیت گل رز یکی از نمونه‌های شناخته‌شده است و به دلیل رایحه و ترکیبات محلول در آب، در برخی محصولات مراقبت از پوست و فرمول‌های آرایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۱۰. ویتامین E؛ یک ماده مهم در فرمول‌های حاوی روغن

ویتامین E را شاید بیشتر به عنوان یک ماده مفید برای پوست بشناسیم، اما یکی از کاربردهای مهم آن در فرمولاسیون محصولات حاوی روغن، نقش آنتی‌اکسیدانی آن است.

برخی انواع ویتامین E می‌توانند به محافظت از روغن‌ها در برابر اکسیداسیون کمک کنند و به همین دلیل در محصولات روغنی و فرمول‌های حاوی چربی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

البته ویتامین E با نگهدارنده‌های ضد میکروبی یکسان نیست و نمی‌توان آن را جایگزین سیستم نگهدارنده در محصولات حاوی آب دانست.

یک نکته مهم درباره مواد طبیعی

طبیعی بودن یک ماده به این معنی نیست که برای همه افراد و در هر شرایطی مناسب است.

مقدار مصرف، روش استخراج، کیفیت ماده اولیه، نحوه ترکیب با سایر مواد و شرایط نگهداری، همگی می‌توانند روی ویژگی‌های محصول نهایی تأثیر بگذارند.

همچنین بین روغن گیاهی، اسانس، عصاره و هیدرولیت تفاوت وجود دارد و نمی‌توان این اصطلاحات را به جای یکدیگر استفاده کرد.

به همین دلیل، شناخت مواد اولیه یکی از بهترین راه‌ها برای داشتن انتخابی آگاهانه‌تر در خرید محصولات مراقبت از پوست و مو است.

طبیعت، وقتی بهتر شناخته شود

دنیای مواد طبیعی بسیار گسترده‌تر از چند روغن و گیاه شناخته‌شده است. هر ماده ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارد و شناخت درست آن‌ها می‌تواند نگاه ما را به محصولات طبیعی دقیق‌تر و آگاهانه‌تر کند.

در گرین بی تلاش می‌کنیم در کنار معرفی محصولات طبیعی و دست‌ساز، درباره مواد اولیه و کاربرد آن‌ها نیز اطلاعات ساده، کاربردی و قابل اعتماد ارائه کنیم.

در ادامه این مجموعه، هرکدام از این مواد را جداگانه بررسی خواهیم کرد و درباره نحوه تهیه، ترکیبات، کاربردها و نکات مهم استفاده از آن‌ها بیشتر خواهیم گفت.